Сунъий интеллектдан уруғчиликкача: ОЕИКда нималарга келишиб олинди?
12:10 30.05.2026 (янгиланди: 12:33 30.05.2026)
© POOL
/ Oбуна бўлиш
Остонада бўлиб ўтган ЕОИИ давлат раҳбарлари кенгаши натижалари ҳақида батафсил.
ТОШКЕНТ, 30 май — Sputnik. Кеча 29 май куни Остонада бўлиб ўтган Олий Евроосиё Иқтисодий Кенгаши (ОЕИК) йиғилишида қатор муҳим баёнотлар қабул қилинди.
ЕОИИда сунъий интеллектни масъулиятли ривожлантириш бўйича қўшма баёнот
Баёнот аъзо давлатларнинг рақамли суверенитетини тасдиқлаб, БМТ ишончли сунъий интеллект тамойилларига асосланган ҳолда, холислик, камситмаслик ва ахлоқ тамойилларини, ЕОИИ ички бозорида янги тўсиқлар пайдо бўлишининг олдини олишга қаратилган.
Ҳужжат СИ соҳасида тажриба алмашиш, қўшма лойиҳаларни амалга ошириш ва технологик ва ишлаб чиқариш занжирларида ҳамкорлик қилишга қаратилган.
ЕОИИда 2025 йилгача бўлган иқтисодий интеграция натижалари
Сўнгги 5 йил ичида аъзо давлатлар ЯИМи 16,6% га, саноат ишлаб чиқариши 18,9% га ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқариши 12,4% га ўсди. Ўзаро ҳисоб-китобларда миллий валюталар улуши 93,3% га етди.
Ушбу давра ЕОИИда узлуксиз иқтисодий макон яратишда сезиларли ютуқларга эришилди. Хусусан, ягона божхона транзит тизимининг ҳуқуқий асослари белгиланди ва навигация муҳрлари механизми ишга туширилди. Евроосиё транспорт йўлаклари ва йўналишлари рўйхати, шунингдек, транспорт соҳасидаги йирик инфратузилма лойиҳалари тасдиқланди. Хорижий ва ўзаро электрон тижоратни тартибга солиш учун ҳуқуқий асос яратилди. Умумий молиявий ва энергетика бозорларини шакллантириш учун бир қатор муҳим ҳужжатлар қабул қилинди.
Янги хорижий ҳамкорлар билан интерграция масалалари
ЕОИИнинг халқаро ҳамкорлиги учун 2025 йил муҳим йил бўлди.
Эрон билан Эркин савдо шартномаси кучга кирди.
Ўзбекистон ва Куба билан қўшма ҳаракатлар режалари амалга оширилди.
Мўғулистон билан савдо шартномаси, БАА билан иқтисодий шериклик шартномаси ва Индонезия билан эркин савдо шартномаси имзоланди.
2026 йилда ЕОИИ раҳбарияти Тунис билан эркин савдо шартномасини бўйича музокараларни бошлашни қўллаб-қувватладилар.
ЕОИИ ва Сербия орасида Эркин савдо шартномасига ўзгартиришлар киритиш бўйича музокаралар маъқулланди.
Табиий монополияларни тартибга солиш соҳасида
Ушбу соҳада, ЕИК томонидан мониторинг ўтказилиб, миллий қонунчилик нормаларининг ЕОИИ шартномасига мувофиқлиги мониторинг қилинди. Бунда асосий эътибор энергия самарадорлиги ва экологик масалаларга қаратилди.
Хизматлар соҳасини эркинлаштириш бўйича навбатдаги ҳисобот тасдиқланди.
Ҳисоботда кончилик, мулкни баҳолаш ва туризм соҳаларида хизмат кўрсатувчи провайдерлар реестрларини ишлаб чиқишга алоҳида эътибор қаратилган. Шунингдек, унда туризм, метеорология, мулкни баҳолаш, илмий тадқиқотлар ва кинематография соҳаларида маъмурий ҳамкорлик шартномаларини тузишга тайёргарлик кўриш ишлари якунлангани қайд этилган.
Агросаноатда ЕОИИга аъзо давлатлар қўшма лойиҳаларини молиялаштиришнинг қўшимча механизмлари йўлга қўйилади
Хусусан, ЕОИИ Шартномасига тегишли ўзгартиришлар киритиш ва Олий Кенгаш томонидан молиялаштириш манбаи ва уни қўллаш муддати тўғрисида қарор қабул қилинди.
Молиявий ёрдам қўшма лойиҳаларни амалга ошириш учун жалб қилинган қарз маблағлари бўйича фоиз ставкалари учун бюджет субсидиялари шаклида тақдим этилиши кўзда тутилган.
ЕОИИда уруғчиликни мувофиқлаштириш давом эттирилади
2022 йилдан бери ЕОИИ давлатлари қишлоқ хўжалиги ўсимликларининг навларини синаш ва уруғлик етиштириш соҳаларида иттифоқ қонунчилигини уйғунлаштириш устида иш олиб бормоқда.
2025 йилда Иттифоқ ичидаги ўзаро уруғлик савдоси ушбу иш бошланган вақтга нисбатан 1,6 бараварга ўсиб, тахминан 80 миллион долларга етди. Уруғлик экспорти 2,3 бараварга ўсиб, 82,8 миллион долларга етди. Учинчи мамлакатлардан импорт деярли 1,5 бараварга камайиб, 572,7 миллион долларга етди, дейилади ҳисоботда.
ОЕИК йиғилишида давлат раҳбарлари уруғчилик бўйича миллий қонунчиликни уйғунлаштириш ишларни давом эттириш ва 2028 йилнинг биринчи ярмида зарур чора-тадбирларни амалга ошириш жараёни тўғрисида ҳисобот тақдим этиш мақсадга мувофиқлигини қўллаб-қувватладилар.
