ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik. Тижорат банкларининг айрим кредит шартномаларида тўловлар кечиктирилганда қўлланилаётган жарима ва санкциялар адолат ва мутаносиблик тамойилларига зид. Бу ҳақда Марказий банк матбуот хизмати хабар берди.
Қайд этилишича, Марказий банк кредит (микроқарз) шартномалари бўйича тўлов мажбуриятлари ўз вақтида бажарилмаган ҳолатларда қўлланаётган чора ва санкциялар амалиётини ўрганиб чиққан.
Таҳлиллар натижасида айрим банкларда қуйидаги ҳолатлар аниқланган:
кечиктирилган тўловлар учун ҳисобланадиган фоиз ставкалари шартномада белгиланган йиллик ставкадан бир неча баробарга, айрим ҳолатларда йиллик 150–180 фоизгача оширилаётгани;
кредит бўйича фоизларни тўлаш кечиктирилганда энг юқори чегараси белгиланмаган кунлик пеня ҳисобланаётгани;
кредиторнинг ҳақиқий харажатлари билан боғлиқ бўлмаган қўшимча бир марталик жарималар қўлланилаётгани.
Таъкидланишича, шу муносабат билан, Марказий банк қуйидагиларга эътибор қаратишни лозим деб ҳисоблайди:
кечиктирилган мажбуриятлар учун қўлланиладиган санкцияларнинг компенсацион характерга эга бўлиши;
қарз олувчилар учун тўловни кечиктириш билан боғлиқ молиявий оқибатларнинг олдиндан аниқ ва тушунарли бўлиши;
кредит шартномаларида жавобгарлик чораларини адолат ва мутаносиблик тамойиллари асосида белгилаш.