https://sputniknews.uz/20261106/toshkent-metrosi-61790460.html
Муҳташам бекатлар ва ноёб ечимлар: Тошкент метроси қандай қурилган эди?
Муҳташам бекатлар ва ноёб ечимлар: Тошкент метроси қандай қурилган эди?
Sputnik Ўзбекистон
1977 йил 6 ноябрь куни эса биринчи бўлиб 9 та станциядан иборат Чилонзор йўналиши очилди. Тошкент метрополитени собиқ Иттифоқда еттинчи, дунёда эса 37-метрополитен бўлди.
2026-11-06T14:20+0500
2026-11-06T14:20+0500
2026-11-06T14:20+0500
видео
тошкент
метро
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07ea/0b/06/61789760_48:0:1852:1015_1920x0_80_0_0_36e2dbb6e80d28d22d8badf7af74c372.jpg
1963 йиллар. Тошкент. Шаҳар кўчалари бўйлаб трамвай, автобус ва троллейбуслар ҳаракатланар, аҳоли cони эса миллиондан ошиб борарди. Тирбандлик муаммосига ечим топиш устувор вазифа бўлиб қолганди. Шундай шароитда собиқ ҳукумат Тошкентда Марказий Осиёда биринчи бўлган метрополитен қуриш ишларини бошлашга рухсат берди.Бугун кунига миллионлаб йўловчиларга хизмат кўрсатаётган, ўзининг муҳташам бекатлари ва ноёб ечимлари билан ажралиб турадиган ушбу метрополитен қандай қурилди? Уни қуришда қандай мураккаб ва ноёб ечимлардан фойдаланилди? Бу ҳақда Sputnik мухбирига метрополитен қурилишларида қатнашган ва қарийб 40 йилдан зиёд унда фаолият юритган муҳандис Баҳром Солиҳов сўзлаб берди.Метро қурилишига асос 1963 йилда, Тошкент халқи бир миллиондан ошганидан кейин бошланган. Иттифоқда қайси шаҳар аҳолиси бир миллиондан ошса, ўша ерда метрополитенни қурилишга рухсат берилган.1971 йил 16 ноябрда Министрлар Совети Тошкент шаҳрида метро қурилишига рухсат берган."Метронинг биринчи қурилиш ишлари "Собир Раҳимов" бекатидан то "Октябрь инқилоби" бекатигача бўлган. "Собир Раҳимов" бекати кейинчалик "Олмазор" деб номланди. "Октябрь инқилоби" бекати "Амир Темур" бекати бўлди”, - дейди муҳандис.Тошкентда метрополитен қурилиши осон кечмади, кўплаб муаммолар юзага келди. Чунки Тошкентнинг юқори сейсмик фаоллиги, чўкувчан тупроқлари ва иссиқ иқлими қурилиш ишларида катта тўсиқлар келтириб чиқарар эди.Метро қурилишида сув остидан йўллар ўтказилиб, мураккаб муҳандислик ишлари амалга оширилган.Метро қурилишига 1750 та ҳар хил жиҳоз, эҳтиёт қисмлар ва метро қуриш учун зарур бўлган нарсалар Иттифоқнинг 250 та завод ва фабрикасидан келтирилган.Беларусь, Киев, Ленинград, Қирғизистон, Қозоғистон, Сибирдан ҳам мармар ва гранит плиталар олиб келинган. Улар тайёр ҳолда етказиб берилган.Бу қурилиш тўққиз балли зилзилага мўлжаллан. Тоннеллар темир-бетон, чўян ва монолит қопламалардан қурилган. Бекатлар эса устунли ва гумбазли конструкциялар асосида барпо этилган.“Амир Темур хиёбони"дан "Буюк ипак йўли"гача 1980 йилда учта станция очилган. 1984 йилда Ўзбекистон йўналиши очилган — "Навоий" бекатидан "Тошкент" бекатигача. 1987 йилда Тошкент — Чкалов йўналиши очилган. 1989 йилда "Тошкент", "Навоий" ва "Чорсу" бекатлари оралиғи қурилган. 1991 йилда "Чорсу"дан "Беруний" бекатигача қурилган."Собир Раҳимов" бекати "Олмазор" қилинди. У ерда уруш монументлари кўрсатилган эди. "Халқлар дўстлиги" бекатида ҳам шундай безаклар бор эди. У ерда 15 та республика герби ўрнатилган эди.Метрополитеннинг ишга туширилиши аҳоли учун ҳақиқий байрам бўлди. У шаҳар аҳолисига сезиларли даражада қулайлик яратди. Метрополитен дастлаб кунига 450 минггача йўловчига хизмат кўрсатди. Ишга қабул қилинган метрополитен ходимлари эса Москвага ўқишга юборилди.“Улар Москва, Киев ва Харьковда бориб ўқиб келишган. Машинистлар, машинист ёрдамчилари, бекат навбатчилари, эскалатор ходимлари. 17 та соҳа бўйича. 1980-йиллардан бошлаб то 1987 йилгача тоннель усталари, катта усталар ва ёрдамчи усталар ҳам ўша ерда ўқиб, малака ошириб келишган. Кейин у ерда ўрганган билимларини бу ерда қўллашган”, - дейди Солиҳов.Батафсил - Sputnik видеосида.
https://sputniknews.uz/20261103/tashkent-metro-61703481.html
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Янгиликлар
uz_UZ
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07ea/0b/06/61789760_273:0:1626:1015_1920x0_80_0_0_ab987df025023bf164540a812f89a6ad.jpgSputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
видео, тошкент, метро
Муҳташам бекатлар ва ноёб ечимлар: Тошкент метроси қандай қурилган эди?
Эксклюзив
1977 йил 6 ноябрь куни эса биринчи бўлиб 9 та станциядан иборат Чилонзор йўналиши очилган.
1963 йиллар. Тошкент. Шаҳар кўчалари бўйлаб трамвай, автобус ва троллейбуслар ҳаракатланар, аҳоли cони эса миллиондан ошиб борарди. Тирбандлик муаммосига ечим топиш устувор вазифа бўлиб қолганди. Шундай шароитда собиқ ҳукумат Тошкентда Марказий Осиёда биринчи бўлган метрополитен қуриш ишларини бошлашга рухсат берди.
Бугун кунига миллионлаб йўловчиларга хизмат кўрсатаётган, ўзининг муҳташам бекатлари ва ноёб ечимлари билан ажралиб турадиган ушбу метрополитен қандай қурилди? Уни қуришда қандай мураккаб ва ноёб ечимлардан фойдаланилди? Бу ҳақда Sputnik мухбирига метрополитен қурилишларида қатнашган ва қарийб 40 йилдан зиёд унда фаолият юритган муҳандис Баҳром Солиҳов сўзлаб берди.
Метро қурилишига асос 1963 йилда, Тошкент халқи бир миллиондан ошганидан кейин бошланган. Иттифоқда қайси шаҳар аҳолиси бир миллиондан ошса, ўша ерда метрополитенни қурилишга рухсат берилган.
"1967 йилда Ўзбекистон Компартияси Марказий қўмитасининг 495-сонли қарори асосида Тошкентда метрони лойиҳалаш ва қуриш бўйича Шароф Рашидовнинг қарорлари чиққан. 1968 йилда Тошкент шаҳар ижроия қўмитаси метро қурилиши учун ер ажратган. Шу даврда метро қурилишининг кечикиб кетишига 1966 йилда Тошкент шаҳрида юз берган кучли зилзила сабаб бўлган. Тошкент шаҳрини қайта қуриш, янги бинолар, шифохоналар, боғчалар ва мактаблар барпо этиш ишлари сабаб метро қурилиши ортга сурилиб кетган", - дея эслайди Солиҳов.
1971 йил 16 ноябрда Министрлар Совети Тошкент шаҳрида метро қурилишига рухсат берган.
"Метронинг биринчи қурилиш ишлари "Собир Раҳимов" бекатидан то "Октябрь инқилоби" бекатигача бўлган. "Собир Раҳимов" бекати кейинчалик "Олмазор" деб номланди. "Октябрь инқилоби" бекати "Амир Темур" бекати бўлди”, - дейди муҳандис.
Тошкентда метрополитен қурилиши осон кечмади, кўплаб муаммолар юзага келди. Чунки Тошкентнинг юқори сейсмик фаоллиги, чўкувчан тупроқлари ва иссиқ иқлими қурилиш ишларида катта тўсиқлар келтириб чиқарар эди.
Метро қурилишида сув остидан йўллар ўтказилиб, мураккаб муҳандислик ишлари амалга оширилган.
1977 йил 6 ноябрь куни эса биринчи бўлиб 9 та бекатдан иборат Чилонзор йўналиши очилди. Тошкент метрополитени собиқ иттифоқда еттинчи, дунёда эса 37-метрополитен бўлди.
Метро қурилишига 1750 та ҳар хил жиҳоз, эҳтиёт қисмлар ва метро қуриш учун зарур бўлган нарсалар Иттифоқнинг 250 та завод ва фабрикасидан келтирилган.
Беларусь, Киев, Ленинград, Қирғизистон, Қозоғистон, Сибирдан ҳам мармар ва гранит плиталар олиб келинган. Улар тайёр ҳолда етказиб берилган.
Бу қурилиш тўққиз балли зилзилага мўлжаллан. Тоннеллар темир-бетон, чўян ва монолит қопламалардан қурилган. Бекатлар эса устунли ва гумбазли конструкциялар асосида барпо этилган.
“Амир Темур хиёбони"дан "Буюк ипак йўли"гача 1980 йилда учта станция очилган. 1984 йилда Ўзбекистон йўналиши очилган — "Навоий" бекатидан "Тошкент" бекатигача. 1987 йилда Тошкент — Чкалов йўналиши очилган. 1989 йилда "Тошкент", "Навоий" ва "Чорсу" бекатлари оралиғи қурилган. 1991 йилда "Чорсу"дан "Беруний" бекатигача қурилган.
"Собир Раҳимов" бекати "Олмазор" қилинди. У ерда уруш монументлари кўрсатилган эди. "Халқлар дўстлиги" бекатида ҳам шундай безаклар бор эди. У ерда 15 та республика герби ўрнатилган эди.
“Тошкент” бекати ҳам Тошкентни кўрсатиб турибди. “Ўзбекистон” бекатида эса пахта образи кўрсатилган. Архитектураси ҳар хил. Бошқа метрополитенларга қараганда бизники анча чиройли. Ҳозирги “Миллий боғ” бекати аввал “Комсомол” эди, кейин “Ёшлик” бўлди, кейин яна “Миллий” бўлди.. У ерда деворга ўрнатилган комсомолларнинг ҳаракати тасвирлаган монументлар бор эди. “Мустақиллик майдони” бекати аввал “Ленин майдони” бекати эди. Метронинг кириш қисми юқорисидаги паннода Ленин тасвири бор эди”, - дея хотирлайди у.
Метрополитеннинг ишга туширилиши аҳоли учун ҳақиқий байрам бўлди. У шаҳар аҳолисига сезиларли даражада қулайлик яратди. Метрополитен дастлаб кунига 450 минггача йўловчига хизмат кўрсатди. Ишга қабул қилинган метрополитен ходимлари эса Москвага ўқишга юборилди.
“Улар Москва, Киев ва Харьковда бориб ўқиб келишган. Машинистлар, машинист ёрдамчилари, бекат навбатчилари, эскалатор ходимлари. 17 та соҳа бўйича. 1980-йиллардан бошлаб то 1987 йилгача тоннель усталари, катта усталар ва ёрдамчи усталар ҳам ўша ерда ўқиб, малака ошириб келишган. Кейин у ерда ўрганган билимларини бу ерда қўллашган”, - дейди Солиҳов.
Батафсил -
Sputnik видеосида.