https://sputniknews.uz/20261105/uzbek-genom-organilish-61772977.html
"Европаликлардан ҳам, хитойликлардан ҳам фарқ қиламиз": ўзбек геноми нега ўрганилмоқда
"Европаликлардан ҳам, хитойликлардан ҳам фарқ қиламиз": ўзбек геноми нега ўрганилмоқда
Sputnik Ўзбекистон
Ўзбеклар геноми европаликлар ва хитойликларникидан қандай фарқ қилади? Генетик Алишер Абдуллаев "Ўзбекистоннинг 1000 геноми" лойиҳаси, 30 минг чақалоқ текшируви ва қариндошлар никоҳининг ирсий хавфлари ҳақида сўзлаб берди.
2026-11-05T18:22+0500
2026-11-05T18:22+0500
2026-11-05T18:35+0500
илм-фан
ўзбекистон фанлар академияси
видео
олимлар
ўзбекистон
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07ea/0b/05/61772111_48:0:1852:1015_1920x0_80_0_0_66495531f375a3652ddb3a1c270c76b0.jpg
ТОШКЕНТ, 5 ноя — Sputnik. Ўзбеклар генетик жиҳатдан европаликлардан ҳам, хитойликлардан ҳам фарқ қилади. Шу сабабли Ўзбекистон аҳолисининг генетик хусусиятларини алоҳида ўрганиш зарур. Бу ҳақда Илғор технологиялар маркази Молекуляр генетика лабораторияси мудири Алишер Абдуллаев маълум қилди.Олимнинг таъкидлашича, халқаро генетик маълумотлар базаларидаги тадқиқотлар асосан европаликлар геномига таянади.Шу боис марказда "Ўзбекистоннинг 1000 геноми" лойиҳаси амалга оширилмоқда. Унинг доирасида ўзбек аҳолисига хос генетик вариантларни аниқлаш ва улар асосида арзон ДНК-чип яратиш режалаштирилган. Бу ирсий касалликлар хавфини аниқлашга ёрдам бериши мумкин.Марказда ўтказилган пресс-тур давомида маълум қилинишича, лойиҳа доирасида 30 минг чақалоқ 48 турдаги ирсий касаллик бўйича текширилган. Ҳар минг нафардан бирида оғир касаллик аниқланган.Абдуллаев яқин қариндошлар ўртасидаги никоҳлар ирсий касалликлар хавфини ошириши мумкинлигига ҳам эътибор қаратди.Олимнинг тушунтиришича, агар ота-она бир хил рецессив ирсий касалликка сабаб бўлувчи генетик вариант ташувчиси бўлса, фарзанднинг ушбу касаллик билан туғилиш эҳтимоли ҳар бир ҳомиладорликда 25 фоизни ташкил этади. Ота-онанинг ўзида эса касаллик белгилари бўлмаслиги мумкин.Марказда, шунингдек, Ўзбекистондаги илк ўзак ҳужайралар банки фаолият юритмоқда. Унда минус 196 даража ҳароратда 1200 тадан ортиқ биологик намуна сақланмоқда.Батафсил Sputnik видеосида томоша қилинг.
https://sputniknews.uz/20260817/uzbek-gen-tadqiqot-59756101.html
ўзбекистон
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Янгиликлар
uz_UZ
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
илм-фан, ўзбекистон фанлар академияси , видео, олимлар, ўзбекистон
илм-фан, ўзбекистон фанлар академияси , видео, олимлар, ўзбекистон
"Европаликлардан ҳам, хитойликлардан ҳам фарқ қиламиз": ўзбек геноми нега ўрганилмоқда
18:22 05.11.2026 (янгиланди: 18:35 05.11.2026) Эксклюзив
Бу ирсий касалликларни аниқлаш ва даволаш усулларини такомиллаштиришга ёрдам беради.
ТОШКЕНТ, 5 ноя — Sputnik. Ўзбеклар генетик жиҳатдан европаликлардан ҳам, хитойликлардан ҳам фарқ қилади. Шу сабабли Ўзбекистон аҳолисининг генетик хусусиятларини алоҳида ўрганиш зарур. Бу ҳақда Илғор технологиялар маркази Молекуляр генетика лабораторияси мудири Алишер Абдуллаев маълум қилди.
Олимнинг таъкидлашича, халқаро генетик маълумотлар базаларидаги тадқиқотлар асосан европаликлар геномига таянади.
"Биз хитойликлардан ҳам, европаликлардан ҳам, бошқа популяция гуруҳларидан ҳам фарқ қиламиз", — деди Абдуллаев.
Шу боис марказда "Ўзбекистоннинг 1000 геноми" лойиҳаси амалга оширилмоқда. Унинг доирасида ўзбек аҳолисига хос генетик вариантларни аниқлаш ва улар асосида арзон ДНК-чип яратиш режалаштирилган. Бу ирсий касалликлар хавфини аниқлашга ёрдам бериши мумкин.
Марказда ўтказилган пресс-тур давомида маълум қилинишича, лойиҳа доирасида 30 минг чақалоқ 48 турдаги ирсий касаллик бўйича текширилган. Ҳар минг нафардан бирида оғир касаллик аниқланган.
Абдуллаев яқин қариндошлар ўртасидаги никоҳлар ирсий касалликлар хавфини ошириши мумкинлигига ҳам эътибор қаратди.
"Республикада яқин қариндошлар ўртасидаги никоҳлар муаммоси мавжуд. Айрим ҳудудларда бундай никоҳлар улуши жуда юқори", — деди у.
Олимнинг тушунтиришича, агар ота-она бир хил рецессив ирсий касалликка сабаб бўлувчи генетик вариант ташувчиси бўлса, фарзанднинг ушбу касаллик билан туғилиш эҳтимоли ҳар бир ҳомиладорликда 25 фоизни ташкил этади. Ота-онанинг ўзида эса касаллик белгилари бўлмаслиги мумкин.
Марказда, шунингдек, Ўзбекистондаги илк ўзак ҳужайралар банки фаолият юритмоқда. Унда минус 196 даража ҳароратда 1200 тадан ортиқ биологик намуна сақланмоқда.
Батафсил
Sputnik видеосида томоша қилинг.
