https://sputniknews.uz/20261014/rossiya-61179591.html
Математика – Россия томонда: нима сабабдан Киев ва Европа ютқазишга маҳкум
Математика – Россия томонда: нима сабабдан Киев ва Европа ютқазишга маҳкум
Sputnik Ўзбекистон
Анчадан бери Ғарбда Россия ҳарбий-саноат мажмуаси сарфланган рублга улардан кўра кўпроқ қурол ишлаб чиқариши мумкинлиги ҳақидаги фикр қизғин муҳокама... 14.10.2026, Sputnik Ўзбекистон
2026-10-14T16:00+0500
2026-10-14T16:00+0500
2026-10-14T16:00+0500
россия
украина
европа
колумнистлар
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07ea/0a/0e/61176014_0:0:768:432_1920x0_80_0_0_a6f1d37bf238eb0fe94b2facfe6b9c90.png
ТОШКЕНТ, 14 окт – Sputnik. Кўплаб маҳаллий (Ғарбдаги ҳам) оммавий ахборот воситалари Россия Хавфсизлик кенгаши раиси ўринбосари Дмитрий Медведевнинг Россия ҳарбий полигонларидан бирига ташрифи чоғида қилган баёнотларига эътибор қаратди, дея ёзади РИА Новости колумнисти Кирилл Стрельников.Хусусан, Медведев “Россия ил-фани ва саноати дунёда ўхшаши бўлмаган қурол намуналарини яратишга қодир”лигини айтди.Ғарбликлар жўр овозда ғўнғиллай бошлади: “Россия яна уруш билан дўқ қилмоқда”, қўзғамоқда ва ҳоказо. Бизникилар, ўз навбатида, бошларини мағрур кўтаришди, чунки биз “бутун сайёрадан олдинда” бўлишда давом этмоқдамиз, айниқса, бу соҳада бу ҳақиқатан ҳам шундай.Аммо Медведев “Россиянинг янги қуролларининг аниқлиги ва масофаси доимий равишда ошиб бормоқда” ва “бундай замонавий самарали қуролларни серияли ишлаб чиқаришни, қўшинларга етказиб беришни” тезлаштириш кераклигини айтганида, аслида нима ҳақида гапираётганини озчилик тушунди.Дмитрий Медведев уруш иқтисодиёти мавзусини кўтарди, унда биз нафақат Украинани, балки бутун коллектив Ғарбни (энг аввало, Европани) тўлиқ ютмоқдамиз.Анчадан бери Ғарбда Россия ҳарбий-саноат мажмуаси сарфланган рублга улардан кўра кўпроқ қурол ишлаб чиқариши мумкинлиги ҳақидаги фикр қизғин муҳокама қилинмоқда ва бу рублда замонавий ва юқори аниқликдаги қуролларнинг улуши кун сайин ортиб бормоқда. Ва бу, албатта, Ғарбга унчалик ёқмайди.Пешонаси Мерцникидан унча катта бўлмаган ғарблик экспертлар нега бундайлигини ҳеч тушуна олмаяпти: ҳамма илғор технологиялар Ғарб қўлида, биз эса шоҳ замбаракларини пилик билан ўқлаяпмиз, ўша Европа Иттифоқининг умумий иқтисодиёти Россияникидан ўн ёки юз баравар катта, Киевнинг ҳолдан тойтириш учун уруш бошлашга уринишидан сўнг эса бутун Украина тутамоқда. Калькуляторда бирор хатолик борми?Маълум бўлишича, бизда ишлаб чиқариш таннархи ҳам пастроқ, кенгайтириш имкониятлари ҳам кўпроқ, мослашиш ва жорий этиш тезлиги ҳам юқорироқ.Яқинда “Геранлар” корпуслари ва бошқа маҳсулотларимиз учун углерод толасини ўзимизда кенг кўламли ишлаб чиқариш йўлга қўйилгани ҳақидаги хабардан кейин рақибларимиз том маънода парча-парча бўлиб кетгани эсга тушади.Медведев эса биз нафақат оммавийликдагина ортиқча бўлмаган нолларни ушлашимиз мумкин эмаслигини айтади. Масалан, снаряд ва ракеталарнинг аниқлигини оширишни олайлик. Ҳарбий фан мағлубият эҳтимоли юз фоиздан пастроқ эканлигидан келиб чиқади ва эҳимол абадулабад абадий қарсиллатиб уриш учун қандайдир ортиқча ресурсни (бу жуда аниқ пул туради) гаровга қўйиш керак. Шундай қилиб, мағлубият эҳтимолини 60 фоиздан 80 фоизга ошириш кутилган натижага 1,67 дан 1,25 гача ўқ-дори сарфини, яъни 25 фоизга камайтиради.Бошқача айтганда, фақат битта (!) параметрни яхшилаш барча зарба бериш воситаларимизнинг тўртдан бир қисмини (!) озод қилади.Ўз навбатида, зарба бериш масофасини ошириш ҳам миллий бюджетга фойда келтиради, аммо бошқача: ўқ-дорилар сарфи камаймайди, аммо зарбалар хавфсизроқ масофадан берилиши мумкин, яъни душман томонидан зарарланган учириш тизимларимизнинг эҳтимолий “сарфи” сезиларли даражада камаяди.Қизиғи шундаки, охир-оқибат рақиблар бизнинг ёндашувимиз уларнинг ҳарбий иқтисодиётига худди Тузик иситгични йиртгандек таъсир қилишини очиқчасига тан олишди.Кечагина НАТО мамлакатларининг ҳарбий-техник стратегияси Россиянинг тараққиётини ҳисобга олган ҳолда шошилинч равишда қайта ёзилаётгани ҳақида маълумотлар пайдо бўлди.Қайта қуроллантириш ва харид қилиш режалари шуни кўрсатадики, “донабай қимматбаҳо ва юқори технологияли йўқ қилиш воситалари ўрнига, блокда барча бутловчи қисмларни соддалаштиришга эътибор қаратилмоқда; бу, шунингдек, фуқаролик технологиялари ва икки мақсадли маҳсулотлардан фойдаланишни ҳам ўз ичига олади”.Маълум бўлишича (ким ўйлабди дейсиз!), бу нафақат якуний маҳсулотни арзонлаштиради ва уни ишлаб чиқариш вақтини қисқартиради, балки энг муҳими, ишлаб чиқариш ҳажмини тезда кенгайтириш имконини беради.НАТО бош қўмондони Гринкевич душанба куни НАТОнинг Россия устидан "Ғалаба режаси" деб номланган ҳужжатни тақдим этар экан, аслида шу ҳақда гапирди.Ҳамма яна унинг Альянс оппоқ ва момиқ, қатъий мудофаавий, ноль калорияли эканлиги, агар бахтсиз НАТОга ҳужум қилинса, Россия блок чегарасида уч қадамда - Block, Blunt and Break - қатъий тўхтатилиши ҳақидаги баёнотларига ёпишди.Шундан сўнг, ҳаракатсиз ва қон йўқотишдан ҳолдан тойган рус айиғини стратегик жиҳатдан мағлуб этиш керак бўлмайди.Жимжимадор, лекин асосийси бу эмас.Гринкевич эшитишни истаганларга НАТОнинг Украинадаги можаро сабоқларига асосланган янги доктринага вальс суръатида ўтишни режалаштираётганини тўғридан-тўғри маълум қилди, хусусан, "ҳолдан тойдиришга узоқ муддатли уруш"ни қўллаб-қувватлаш учун мўлжалланган арзон, аммо самарали автоном тизимлар, учувчисиз учиш аппаратлари ва радиоэлектрон кураш воситаларининг катта миқдорини яратиш тизимига.Айтиш мумкинки, Медведев дилдаги гапларни айтди.Улар буни уддалай олишадими?Нимадир бўлади, нимадир бўлмайди.Биринчидан, бизнинг мослашиш суръатимиз фақат ортиб бормоқда — тафовутни қисқартириш тобора қийинлашиб бораверади.Иккинчидан, нариги томонда ўнлаб йиллар давомида тўпланган пуллар миқдори кўз ўнгимизда камайиб бормоқда, солиқлар муқаррар равишда кўпайиб, ижтимоий харажатлар камайса, эркин ҳаётга ўрганган "улар болалар-ку" Европа-Марокаш европаликларга шундай бир итоатсизлик кунини уюштирадики, шундан сўнг сеҳрли боғни қайта қуриш учун бир неча юз йилга ёпишга тўғри келади.Учинчидан, 12 октябрь куни Варшава хавфсизлик форумида АҚШнинг НАТОдаги элчиси Уитакер Европага Вашингтон энди барча ҳарбий кучларини ўз эҳтиёжларига йўналтиришини айтди. Европа эса, таърифга кўра, навбатнинг охирида бўлади, яъни ҳатто пулнинг мавжудлиги ҳам энди европаликларга Америка қуролларини етказиб беришни кафолатламайди (ўзиники эса жуда кам).Ҳисобдан адашишди. Лекин қаерда?
https://sputniknews.uz/20260928/evropaliklar-moscow-hujum-qorqitish-60794446.html
украина
европа
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Янгиликлар
uz_UZ
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
россия, украина, европа, колумнистлар
россия, украина, европа, колумнистлар
Математика – Россия томонда: нима сабабдан Киев ва Европа ютқазишга маҳкум
Анчадан бери Ғарбда Россия ҳарбий-саноат мажмуаси сарфланган рублга улардан кўра кўпроқ қурол ишлаб чиқариши мумкинлиги ҳақидаги фикр қизғин муҳокама қилинмоқда.
ТОШКЕНТ, 14 окт – Sputnik. Кўплаб маҳаллий (Ғарбдаги ҳам) оммавий ахборот воситалари Россия Хавфсизлик кенгаши раиси ўринбосари Дмитрий Медведевнинг Россия ҳарбий полигонларидан бирига ташрифи чоғида қилган баёнотларига эътибор қаратди, дея
ёзади РИА Новости колумнисти Кирилл Стрельников.
Хусусан, Медведев “Россия ил-фани ва саноати дунёда ўхшаши бўлмаган қурол намуналарини яратишга қодир”лигини айтди.
Ғарбликлар жўр овозда ғўнғиллай бошлади: “Россия яна уруш билан дўқ қилмоқда”, қўзғамоқда ва ҳоказо. Бизникилар, ўз навбатида, бошларини мағрур кўтаришди, чунки биз “бутун сайёрадан олдинда” бўлишда давом этмоқдамиз, айниқса, бу соҳада бу ҳақиқатан ҳам шундай.
Аммо Медведев “Россиянинг янги қуролларининг аниқлиги ва масофаси доимий равишда ошиб бормоқда” ва “бундай замонавий самарали қуролларни серияли ишлаб чиқаришни, қўшинларга етказиб беришни” тезлаштириш кераклигини айтганида, аслида нима ҳақида гапираётганини озчилик тушунди.
Дмитрий Медведев уруш иқтисодиёти мавзусини кўтарди, унда биз нафақат Украинани, балки бутун коллектив Ғарбни (энг аввало, Европани) тўлиқ ютмоқдамиз.
Анчадан бери Ғарбда Россия ҳарбий-саноат мажмуаси сарфланган рублга улардан кўра кўпроқ қурол ишлаб чиқариши мумкинлиги ҳақидаги фикр қизғин муҳокама қилинмоқда ва бу рублда замонавий ва юқори аниқликдаги қуролларнинг улуши кун сайин ортиб бормоқда. Ва бу, албатта, Ғарбга унчалик ёқмайди.
Пешонаси Мерцникидан унча катта бўлмаган ғарблик экспертлар нега бундайлигини ҳеч тушуна олмаяпти: ҳамма илғор технологиялар Ғарб қўлида, биз эса шоҳ замбаракларини пилик билан ўқлаяпмиз, ўша Европа Иттифоқининг умумий иқтисодиёти Россияникидан ўн ёки юз баравар катта, Киевнинг ҳолдан тойтириш учун уруш бошлашга уринишидан сўнг эса бутун Украина тутамоқда. Калькуляторда бирор хатолик борми?
Маълум бўлишича, бизда ишлаб чиқариш таннархи ҳам пастроқ, кенгайтириш имкониятлари ҳам кўпроқ, мослашиш ва жорий этиш тезлиги ҳам юқорироқ.
Яқинда “Геранлар” корпуслари ва бошқа маҳсулотларимиз учун углерод толасини ўзимизда кенг кўламли ишлаб чиқариш йўлга қўйилгани ҳақидаги хабардан кейин рақибларимиз том маънода парча-парча бўлиб кетгани эсга тушади.
Медведев эса биз нафақат оммавийликдагина ортиқча бўлмаган нолларни ушлашимиз мумкин эмаслигини айтади. Масалан, снаряд ва ракеталарнинг аниқлигини оширишни олайлик. Ҳарбий фан мағлубият эҳтимоли юз фоиздан пастроқ эканлигидан келиб чиқади ва эҳимол абадулабад абадий қарсиллатиб уриш учун қандайдир ортиқча ресурсни (бу жуда аниқ пул туради) гаровга қўйиш керак. Шундай қилиб, мағлубият эҳтимолини 60 фоиздан 80 фоизга ошириш кутилган натижага 1,67 дан 1,25 гача ўқ-дори сарфини, яъни 25 фоизга камайтиради.
Бошқача айтганда, фақат битта (!) параметрни яхшилаш барча зарба бериш воситаларимизнинг тўртдан бир қисмини (!) озод қилади.
Ўз навбатида, зарба бериш масофасини ошириш ҳам миллий бюджетга фойда келтиради, аммо бошқача: ўқ-дорилар сарфи камаймайди, аммо зарбалар хавфсизроқ масофадан берилиши мумкин, яъни душман томонидан зарарланган учириш тизимларимизнинг эҳтимолий “сарфи” сезиларли даражада камаяди.
Қизиғи шундаки, охир-оқибат рақиблар бизнинг ёндашувимиз уларнинг ҳарбий иқтисодиётига худди Тузик иситгични йиртгандек таъсир қилишини очиқчасига тан олишди.
Кечагина НАТО мамлакатларининг ҳарбий-техник стратегияси Россиянинг тараққиётини ҳисобга олган ҳолда шошилинч равишда қайта ёзилаётгани ҳақида маълумотлар пайдо бўлди.
Қайта қуроллантириш ва харид қилиш режалари шуни кўрсатадики, “донабай қимматбаҳо ва юқори технологияли йўқ қилиш воситалари ўрнига, блокда барча бутловчи қисмларни соддалаштиришга эътибор қаратилмоқда; бу, шунингдек, фуқаролик технологиялари ва икки мақсадли маҳсулотлардан фойдаланишни ҳам ўз ичига олади”.
Маълум бўлишича (ким ўйлабди дейсиз!), бу нафақат якуний маҳсулотни арзонлаштиради ва уни ишлаб чиқариш вақтини қисқартиради, балки энг муҳими, ишлаб чиқариш ҳажмини тезда кенгайтириш имконини беради.
НАТО бош қўмондони Гринкевич душанба куни НАТОнинг Россия устидан "Ғалаба режаси" деб номланган ҳужжатни тақдим этар экан, аслида шу ҳақда гапирди.
Ҳамма яна унинг Альянс оппоқ ва момиқ, қатъий мудофаавий, ноль калорияли эканлиги, агар бахтсиз НАТОга ҳужум қилинса, Россия блок чегарасида уч қадамда - Block, Blunt and Break - қатъий тўхтатилиши ҳақидаги баёнотларига ёпишди.
Шундан сўнг, ҳаракатсиз ва қон йўқотишдан ҳолдан тойган рус айиғини стратегик жиҳатдан мағлуб этиш керак бўлмайди.
Жимжимадор, лекин асосийси бу эмас.
Гринкевич эшитишни истаганларга НАТОнинг Украинадаги можаро сабоқларига асосланган янги доктринага вальс суръатида ўтишни режалаштираётганини тўғридан-тўғри маълум қилди, хусусан, "ҳолдан тойдиришга узоқ муддатли уруш"ни қўллаб-қувватлаш учун мўлжалланган арзон, аммо самарали автоном тизимлар, учувчисиз учиш аппаратлари ва радиоэлектрон кураш воситаларининг катта миқдорини яратиш тизимига.
Айтиш мумкинки, Медведев дилдаги гапларни айтди.
Улар буни уддалай олишадими?
Нимадир бўлади, нимадир бўлмайди.
Биринчидан, бизнинг мослашиш суръатимиз фақат ортиб бормоқда — тафовутни қисқартириш тобора қийинлашиб бораверади.
Иккинчидан, нариги томонда ўнлаб йиллар давомида тўпланган пуллар миқдори кўз ўнгимизда камайиб бормоқда, солиқлар муқаррар равишда кўпайиб, ижтимоий харажатлар камайса, эркин ҳаётга ўрганган "улар болалар-ку" Европа-Марокаш европаликларга шундай бир итоатсизлик кунини уюштирадики, шундан сўнг сеҳрли боғни қайта қуриш учун бир неча юз йилга ёпишга тўғри келади.
Учинчидан, 12 октябрь куни Варшава хавфсизлик форумида АҚШнинг НАТОдаги элчиси Уитакер Европага Вашингтон энди барча ҳарбий кучларини ўз эҳтиёжларига йўналтиришини айтди. Европа эса, таърифга кўра, навбатнинг охирида бўлади, яъни ҳатто пулнинг мавжудлиги ҳам энди европаликларга Америка қуролларини етказиб беришни кафолатламайди (ўзиники эса жуда кам).
Ҳисобдан адашишди. Лекин қаерда?
