https://sputniknews.uz/20261004/uzbekistan-aes-60950975.html
Ўзбекистон биринчи АЭСга қандай келди: тақиқланган мавзу ва ноёб лойиҳа
Ўзбекистон биринчи АЭСга қандай келди: тақиқланган мавзу ва ноёб лойиҳа
Sputnik Ўзбекистон
Илҳом Содиқов Ўзбекистонда АЭС қуриш ғояси 1980-йилларда пайдо бўлгани, 2001 йилда мавзуни кўтариш тўхтатилгани, сейсмика "расмий баҳона" бўлгани ва бугунги интеграциялашган станция лойиҳаси ҳақида сўзлаб берди.
2026-10-04T13:55+0500
2026-10-04T13:55+0500
2026-10-04T13:55+0500
ўзбекистонда атом электростанцияси қурилиши
атом энергетикаси
аэс
ядро физикаси
ўзбекистон фанлар академияси
ссср
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07e9/0c/18/54422806_0:0:2160:1215_1920x0_80_0_0_7fb58e562fc6c901007bcb6497116df2.jpg
ТОШКЕНТ, 4 окт — Sputnik. Ўзбекистонда атом электр станцияси қуриш ғояси ҳали 1980-йилларда жиддий муҳокама қилинган, кейин эса бу мавзу узоқ йилларга кун тартибидан чиқарилган. Бу ҳақда Фанлар академияси Ядро физикаси институти директори, академик Илҳом Содиқов "Вестник атома" нашрига берган интервьюсида сўзлаб берди.Унинг айтишича, совет даврида Ўзбекистонда АЭС қурилиши учун қарийб 70 та эҳтимолий майдон танланган ва режалар анча жиддий бўлган. СССР парчалангач, лойиҳа унутилган.2001 йилда Ядро физикаси институти ташаббуси билан АЭС қурилиши бўйича йирик илмий семинар ўтказилган. Унда Ўзбекистоннинг Сейсмология институти, сув хўжалиги соҳаси ва россиялик мутахассислар ҳам иштирок этган.Бироқ, Содиқовнинг сўзларига кўра, ўша пайтда мамлакат раҳбарияти атом энергетикасига салбий муносабатда бўлган.Вазият 2017 йилда ўзгарди. Шавкат Мирзиёев мамлакатда атом энергетикасини ривожлантириш тўғрисида қарор қабул қилинганини эълон қилди. Шундан сўнг институт АЭС учун майдон танлаш, дастлабки ҳужжатларни тайёрлаш, экологик ва радиацион мониторинг ишларида иштирок эта бошлади.Ҳозирги лойиҳа битта майдонда катта ва кичик қувватли реакторларни бирлаштиради: иккита ВВЭР-1000 ва иккита РИТМ-200Н энергоблоки қурилиши режалаштирилган. Содиқовнинг таъкидлашича, бундай ёндашув аввал дунёда қўлланмаган.Интервьюда сейсмик хавфсизлик масаласига ҳам алоҳида тўхталилди. 2000-йилларда Ўзбекистоннинг сейсмик фаол ҳудуд экани АЭС қурилишига қарши асослардан бири сифатида кўрсатилган.Содиқов эса буни ўша даврдаги муносабат билан боғлади.Олимнинг сўзларига кўра, минтақанинг сейсмик ҳолати ўшандан бери ўзгармаган, аммо замонавий реакторлар юқори сейсмик фаол ҳудудларда ҳам қурилмоқда. У Бангладеш ва Туркия мисолини келтириб, станциялар катта мустаҳкамлик захираси билан лойиҳаланишини таъкидлади.Содиқов Жиззах вилояти аҳолиси билан учрашувларда ҳам асосий масала хавфсизлик эканини доим таъкидлашини айтди.Унинг фикрича, АЭС ишга тушиши Ўзбекистонда энергия тақчиллигини камайтириш билан бирга металлургия, кимё саноати, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш ва бошқа юқори технологияли тармоқларни ҳам ривожлантириши мумкин.Содиқов келажакда Ўзбекистон ҳозир импорт қилаётган электр энергиясини ҳатто экспорт қилиш имкониятига эга бўлиши мумкинлигини ҳам истисно этмади.
https://sputniknews.uz/20260928/forish-atom-shaharcha-60795924.html
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Янгиликлар
uz_UZ
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ўзбекистонда атом электростанцияси қурилиши, атом энергетикаси, аэс, ядро физикаси, ўзбекистон фанлар академияси , ссср
ўзбекистонда атом электростанцияси қурилиши, атом энергетикаси, аэс, ядро физикаси, ўзбекистон фанлар академияси , ссср
Ўзбекистон биринчи АЭСга қандай келди: тақиқланган мавзу ва ноёб лойиҳа
Илҳом Содиқовга кўра, мамлакатда АЭС учун 1980-йилларда 70 га яқин майдон кўрилган, кейин мавзу ёпилган, 2017 йилдан эса атом энергетикасига қайтилган.
ТОШКЕНТ, 4 окт — Sputnik. Ўзбекистонда атом электр станцияси қуриш ғояси ҳали 1980-йилларда жиддий муҳокама қилинган, кейин эса бу мавзу узоқ йилларга кун тартибидан чиқарилган. Бу ҳақда Фанлар академияси Ядро физикаси институти директори, академик Илҳом Содиқов "Вестник атома" нашрига берган интервьюсида
сўзлаб берди.
Унинг айтишича, совет даврида Ўзбекистонда АЭС қурилиши учун қарийб 70 та эҳтимолий майдон танланган ва режалар анча жиддий бўлган. СССР парчалангач, лойиҳа унутилган.
2001 йилда Ядро физикаси институти ташаббуси билан АЭС қурилиши бўйича йирик илмий семинар ўтказилган. Унда Ўзбекистоннинг Сейсмология институти, сув хўжалиги соҳаси ва россиялик мутахассислар ҳам иштирок этган.
Бироқ, Содиқовнинг сўзларига кўра, ўша пайтда мамлакат раҳбарияти атом энергетикасига салбий муносабатда бўлган.
"Бизга бу мавзуни бошқа кўтармасликни айтишганди. Шундан кейин институтнинг ҳеч бир режасида атом энергетикаси тилга ҳам олинмаган", — деди у.
Вазият 2017 йилда ўзгарди. Шавкат Мирзиёев мамлакатда атом энергетикасини ривожлантириш тўғрисида қарор қабул қилинганини эълон қилди. Шундан сўнг институт АЭС учун майдон танлаш, дастлабки ҳужжатларни тайёрлаш, экологик ва радиацион мониторинг ишларида иштирок эта бошлади.
Ҳозирги лойиҳа битта майдонда катта ва кичик қувватли реакторларни бирлаштиради: иккита ВВЭР-1000 ва иккита РИТМ-200Н энергоблоки қурилиши режалаштирилган. Содиқовнинг таъкидлашича, бундай ёндашув аввал дунёда қўлланмаган.
Интервьюда сейсмик хавфсизлик масаласига ҳам алоҳида тўхталилди. 2000-йилларда Ўзбекистоннинг сейсмик фаол ҳудуд экани АЭС қурилишига қарши асослардан бири сифатида кўрсатилган.
Содиқов эса буни ўша даврдаги муносабат билан боғлади.
"Сейсмиклик ўша пайтда шунчаки расмий баҳона сифатида ишлатилган", — деди у.
Олимнинг сўзларига кўра, минтақанинг сейсмик ҳолати ўшандан бери ўзгармаган, аммо замонавий реакторлар юқори сейсмик фаол ҳудудларда ҳам қурилмоқда. У Бангладеш ва Туркия мисолини келтириб, станциялар катта мустаҳкамлик захираси билан лойиҳаланишини таъкидлади.
Содиқов Жиззах вилояти аҳолиси билан учрашувларда ҳам асосий масала хавфсизлик эканини доим таъкидлашини айтди.
"Атом станцияси учун биринчиси — хавфсизлик, иккинчиси — яна хавфсизлик, учинчиси ва тўртинчиси ҳам хавфсизлик. Фақат шундан кейингина иқтисодий ва техник масалалар туради", — деди у.
Унинг фикрича, АЭС ишга тушиши Ўзбекистонда энергия тақчиллигини камайтириш билан бирга металлургия, кимё саноати, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш ва бошқа юқори технологияли тармоқларни ҳам ривожлантириши мумкин.
Содиқов келажакда Ўзбекистон ҳозир импорт қилаётган электр энергиясини ҳатто экспорт қилиш имкониятига эга бўлиши мумкинлигини ҳам истисно этмади.
