https://sputniknews.uz/20260921/un-bosh-assambleya-haftalik-60603421.html
БМТ Бош Ассамблеяси ҳафталиги бошланмоқда: унинг роли, тарихи ва Ўзбекистон ташаббуслари
БМТ Бош Ассамблеяси ҳафталиги бошланмоқда: унинг роли, тарихи ва Ўзбекистон ташаббуслари
Sputnik Ўзбекистон
22 сентябрда БМТ Бош Ассамблеясининг умумий мунозаралари бошланади. 193 давлат қатнашадиган бу майдон нима учун муҳим, қандай қарорлар қабул қилади ва Ўзбекистон у ерда қандай ташаббусларни амалга оширган?
2026-09-21T10:48+0500
2026-09-21T10:48+0500
2026-09-21T10:48+0500
бмт
тарих
марказий осиё
шавкат мирзиёев
ислом каримов
шартнома
тинчлик
хавфсизлик
аналитика
ўзбекистон
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07ea/03/1e/56592789_0:71:1350:830_1920x0_80_0_0_6a1494ef042071f07e7a3891eaa277f1.jpg
ТОШКЕНТ, 21 сен — Sputnik. 22 сентябрда Нью-Йоркда БМТ Бош Ассамблеяси 81-сессиясининг умумий мунозаралари бошланади. Дунё давлатлари раҳбарлари ва юқори мартабали вакиллари 28 сентябрга қадар глобал муаммоларни муҳокама қилади.Аммо Бош Ассамблея аслида нима учун керак ва унинг қарорлари нимани ўзгартира олади?193 та давлат — 193 та овозБош Ассамблея БМТнинг барча 193 та аъзо давлати иштирок этадиган ягона асосий органидир. Мамлакат ҳудуди, аҳолиси ёки иқтисодиётидан қатъи назар, ҳар бир давлат битта овозга эга.Тинчлик ва хавфсизликка оид муҳим масалалар, БМТ бюджети ёки Хавфсизлик Кенгашининг доимий бўлмаган аъзоларини сайлаш каби қарорлар учун овозларнинг учдан икки қисми талаб этилади. Бошқа масалалар оддий кўпчилик билан ҳал қилиниши мумкин.Бироқ Ассамблея халқаро ҳуқуқ меъёрларини шакллантиришда муҳим роль ўйнайди. Конвенция давлат уни ратификация қилгач ёки унга қўшилгач, ушбу давлат учун мажбурий кучга эга бўлади.Бош Ассамблея қандай ҳужжатларни қабул қилган?Энг машҳур мисоллардан бири — Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси. У Бош Ассамблея томонидан 1948 йил 10 декабрда қабул қилинган. Бир кун аввал, 9 декабрда эса Геноцид жиноятининг олдини олиш ва унинг учун жазолаш тўғрисидаги конвенция қабул қилинган.1989 йилда Бош Ассамблея Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенцияни қабул қилди. Бугун унда 196 та давлат иштирок этади — бу дунёдаги энг кенг қабул қилинган халқаро шартномалардан бири.2003 йилда эса Бош Ассамблея БМТнинг Коррупцияга қарши конвенциясини қабул қилди. Ҳужжат коррупциянинг олдини олиш, жиноий жавобгарлик, халқаро ҳамкорлик ва ноқонуний активларни қайтариш бўйича халқаро механизмларни белгилаб берди.Бош Ассамблеянинг биринчи йиғилиши 1946 йил 10 январда Нью-Йоркда эмас, Лондонда ўтган. Унда БМТга аъзо 51 та давлат вакиллари қатнашган. Бугун Ассамблеяда 193 та давлат бор.Ўзбекистон Бош Ассамблея минбаридан нималарга эришди?Ўзбекистон учун ҳам Бош Ассамблея фақат нутқ сўзлайдиган минбар бўлиб қолмаган.1993 йилда президент Ислом Каримов Бош Ассамблеянинг 48-сессияси минбаридан Марказий Осиёда ядро қуролидан холи ҳудуд ташкил этиш ташаббусини илгари сурди. Орадан 13 йил ўтиб, 2006 йилда Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Туркманистон тегишли шартномани имзолади.2017 йилда президент Шавкат Мирзиёев Бош Ассамблеянинг 72-сессиясида "Маърифат ва диний бағрикенглик" махсус резолюциясини қабул қилишни таклиф қилди. 2018 йил декабрда Бош Ассамблея ушбу резолюцияни овоз беришсиз қабул қилди.2026 йилги умумий мунозаралар "Ишончни тиклаш, ўзгаришларни бошқариш: барча учун самарали БМТ" мавзуси остида ўтади. Ҳафта давомида тинчлик ва хавфсизликдан ташқари иқлим, денгиз сатҳининг кўтарилиши, пандемияларга тайёргарлик, ривожланиш ҳуқуқи ва ядровий қуролсизланиш каби масалалар ҳам муҳокама қилинади.
https://sputniknews.uz/20260906/un-xarita-proektsiya-60245781.html
ўзбекистон
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Янгиликлар
uz_UZ
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
бмт, тарих, марказий осиё, шавкат мирзиёев, ислом каримов, шартнома, тинчлик, хавфсизлик, аналитика, ўзбекистон
бмт, тарих, марказий осиё, шавкат мирзиёев, ислом каримов, шартнома, тинчлик, хавфсизлик, аналитика, ўзбекистон
БМТ Бош Ассамблеяси ҳафталиги бошланмоқда: унинг роли, тарихи ва Ўзбекистон ташаббуслари
193 та давлат қатнашадиган БМТ Бош Ассамблеясининг аҳамияти, у қабул қиладиган қарорлар ва Ўзбекистон илгари сурган ташаббуслар ҳақида.
ТОШКЕНТ, 21 сен — Sputnik. 22 сентябрда Нью-Йоркда БМТ Бош Ассамблеяси 81-сессиясининг умумий мунозаралари бошланади. Дунё давлатлари раҳбарлари ва юқори мартабали вакиллари 28 сентябрга қадар глобал муаммоларни муҳокама қилади.
Аммо Бош Ассамблея аслида нима учун керак ва унинг қарорлари нимани ўзгартира олади?
193 та давлат — 193 та овоз
Бош Ассамблея БМТнинг барча 193 та аъзо давлати иштирок этадиган ягона асосий органидир. Мамлакат ҳудуди, аҳолиси ёки иқтисодиётидан қатъи назар, ҳар бир давлат битта овозга эга.
Тинчлик ва хавфсизликка оид муҳим масалалар, БМТ бюджети ёки Хавфсизлик Кенгашининг доимий бўлмаган аъзоларини сайлаш каби қарорлар учун овозларнинг учдан икки қисми талаб этилади. Бошқа масалалар оддий кўпчилик билан ҳал қилиниши мумкин.
Шу билан бирга, Бош Ассамблеяни "жаҳон парламенти" деб тушуниш тўғри эмас. Унинг аксарият резолюциялари давлатлар учун мажбурий қонун эмас, балки тавсиявий хусусиятга эга.
Бироқ Ассамблея халқаро ҳуқуқ меъёрларини шакллантиришда муҳим роль ўйнайди. Конвенция давлат уни ратификация қилгач ёки унга қўшилгач, ушбу давлат учун мажбурий кучга эга бўлади.
Бош Ассамблея қандай ҳужжатларни қабул қилган?
Энг машҳур мисоллардан бири — Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси. У Бош Ассамблея томонидан 1948 йил 10 декабрда қабул қилинган. Бир кун аввал, 9 декабрда эса Геноцид жиноятининг олдини олиш ва унинг учун жазолаш тўғрисидаги конвенция қабул қилинган.
1989 йилда Бош Ассамблея Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенцияни қабул қилди. Бугун унда 196 та давлат иштирок этади — бу дунёдаги энг кенг қабул қилинган халқаро шартномалардан бири.
2003 йилда эса Бош Ассамблея БМТнинг Коррупцияга қарши конвенциясини қабул қилди. Ҳужжат коррупциянинг олдини олиш, жиноий жавобгарлик, халқаро ҳамкорлик ва ноқонуний активларни қайтариш бўйича халқаро механизмларни белгилаб берди.
Бош Ассамблеянинг биринчи йиғилиши 1946 йил 10 январда Нью-Йоркда эмас, Лондонда ўтган. Унда БМТга аъзо 51 та давлат вакиллари қатнашган. Бугун Ассамблеяда 193 та давлат бор.
Ўзбекистон Бош Ассамблея минбаридан нималарга эришди?
Ўзбекистон учун ҳам Бош Ассамблея фақат нутқ сўзлайдиган минбар бўлиб қолмаган.
1993 йилда президент Ислом Каримов Бош Ассамблеянинг 48-сессияси минбаридан Марказий Осиёда ядро қуролидан холи ҳудуд ташкил этиш ташаббусини илгари сурди. Орадан 13 йил ўтиб, 2006 йилда Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Туркманистон тегишли шартномани имзолади.
2017 йилда президент Шавкат Мирзиёев Бош Ассамблеянинг 72-сессиясида "Маърифат ва диний бағрикенглик" махсус резолюциясини қабул қилишни таклиф қилди. 2018 йил декабрда Бош Ассамблея ушбу резолюцияни овоз беришсиз қабул қилди.
2020 йилда Мирзиёев яна бир ташаббус — Оролбўйи минтақасини экологик инновациялар ва технологиялар ҳудуди деб эълон қилишни таклиф этди. 2021 йил майида Бош Ассамблея тегишли резолюцияни бир овоздан маъқуллади. Ҳужжатга қарийб 60 та давлат ҳаммуаллиф бўлди.
2026 йилги умумий мунозаралар "Ишончни тиклаш, ўзгаришларни бошқариш: барча учун самарали БМТ" мавзуси остида ўтади. Ҳафта давомида тинчлик ва хавфсизликдан ташқари иқлим, денгиз сатҳининг кўтарилиши, пандемияларга тайёргарлик, ривожланиш ҳуқуқи ва ядровий қуролсизланиш каби масалалар ҳам муҳокама қилинади.
