Тошкентда Россия ва Хитойнинг Евроосиё учун режалари муҳокама қилинди
© Sputnik / Альмир Гильманшин
Oбуна бўлиш
Асосий эътибор минтақавий барқарорлик ва яшил энергетикадан тортиб яримўтказгичлар саноатигача бўлган янги иқтисодий йўналишларга қаратилди.
ТОШКЕНТ, 24 июн — Sputnik. Ўзбекистон пойтахтида Россия Федерацияси ва Хитой Халқ Республикаси ўртасидаги стратегик ҳамкорликнинг 30 йиллиги ҳамда яхши қўшничилик, дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисидаги шартноманинг 25 йиллигига бағишланган давра суҳбати бўлиб ўтди, деб хабар бермоқда Sputnik Ўзбекистон мухбири.
Уч мамлакат дипломатлари, олимлари ва экспертлари беқарор дунё даврида Евроосиё макони қандай бўлиши мумкинлигини муҳокама қилиш учун йиғилди.
Круглый стол в Ташкенте "Россия и Китай: опыт и перспективы для Евразии"
© Sputnik / Альмир Гильманшин
Россиянинг Ўзбекистондаги элчиси Алексей Ерховнинг сўзларига кўра, 1996 ва 2001 йилларда имзоланган ҳужжатлар Москва ва Пекин муносабатларида янги саҳифа очган.
"Бизнинг вазифамиз - мамлакатларимиз тўплаган ўзаро ҳамкорликнинг ижобий тажрибасини қабул қилувчи мамлакатларнинг сиёсий ва академик доиралари ҳамда жамоатчиликка етказиш, Россия ва Хитой, уларнинг халқлари ўртасидаги дўстлик ва ўзаро ҳурмат келтириши мумкин бўлган шубҳасиз фойдани намойиш этиш", - деди у.
Круглый стол в Ташкенте "Россия и Китай: опыт и перспективы для Евразии"
© Sputnik / Альмир Гильманшин
Россия элчиси ўзаро ҳамкорликнинг бундай тузилмаси тенг ҳуқуқлиликка асосланишини, томонларнинг суверенитетига тўсқинлик қилмаслигини ва бошқа мамлакатларга қарши эмаслигини таъкидлади.
Хитойнинг Ўзбекистондаги элчиси Юй Цзюнь икки давлат ҳамкорлигини йирик давлатлар ўртасидаги муносабатларнинг янги формати намунаси деб атади.
"Хитой ва Россия йирик давлатлар ва қўшни давлатлар ўртасида ўзаро ҳурмат, яхши қўшничилик ва ўзаро манфаатли ҳамкорликнинг мутлақо янги йўлини танлади", - деди Юй Цзюнь.
Муҳокама мавзулари Москва ва Пекин муносабатлари билан чекланиб қолмади. Иштирокчилар Марказий Осиё қандай қилиб транспорт, энергетика ва технологик лойиҳалар кесишмаси маконига айланиб бораётгани ҳақида фикр алмашдилар.
Круглый стол в Ташкенте "Россия и Китай: опыт и перспективы для Евразии"
© Sputnik / Альмир Гильманшин
Россия Фанлар академиясининг Хитой ва замонавий Осиё институти Марказий Осиё тадқиқотлари маркази раҳбари Александра Перминова ўз нутқини Россия-Хитой ҳамкорлигининг Евроосиё барқарорлигини мустаҳкамлашдаги роли ва Шанхай ҳамкорлик ташкилоти доирасидаги ҳамкорлик тажрибасига бағишлади.
Хитой халқаро тадқиқотлар институти Европа ва Марказий Осиё тадқиқотлари департаменти директори Ли Цзиго Россия-Хитой муносабатларини ривожлантириш ва минтақавий алоқаларни чуқурлаштириш жараёнларининг бир-бирини тўлдиришига эътибор қаратди.
Россия Фанлар академияси ИМЭМО бош илмий ходими Максим Потапов Россия ва Хитойнинг Марказий Осиёдаги иқтисодий ҳамкорлигининг истиқболли йўналишларини тақдим этди.
Россия ва Хитой ўртасидаги савдо-иқтисодий муносабатлар мавжуд модели — Россия хомашёси ва ёқилғисини Хитой саноат маҳсулотларига айирбошлаш — ўз имкониятларининг юқори чегарасига яқинлашди.
"Олдинга силжиш учун сифат жиҳатидан янги босқичга - сармоявий ҳамкорликни чуқурлаштириш ва юқори технологияларга ўтиш зарур", - деди Потапов.
Шанхай глобал бошқарув академияси ижрочи директори Ян Чен Марказий Осиёни ривожлантиришнинг янги тенденциялари ҳақида гапирди.
У муҳим тенденцияга эътибор қаратди: агар илгари минтақа "суҳбат клуби" сифатида қабул қилинган бўлса, бугунги кунда Марказий Осиё бешлиги яхлит ва прагматик сиёсий лойиҳага айланди.
Мутахассислар, минтақа шунчаки хомашё экспортчиси бўлибгина қолмай, ўз ҳудудида иш ўринлари яратиши учун ўрта ҳажмдаги қўшма корхоналарни ташкил этиш фойдали бўлган аниқ соҳаларни ажратиб кўрсатдилар:
дастгоҳсозлик, робототехника ва асбобсозлик;
автомобилсозлик (автомобиллар ва аккумулятор батареялари ишлаб чиқариш);
яшил энергетика (қайта тикланадиган энергия манбаларига асосланган электр станциялари учун ускуналар) ва яримўтказгичлар;
муҳим минераллар атрофида қўшилган қийматни маҳаллийлаштириш.
Бундан ташқари, транспорт йўлаклари, энергетика ва хавфсизлик масалалари кўтарилди. Юй Цзюннинг сўзларига кўра, Хитой Россия, Ўзбекистон ва Марказий Осиёнинг бошқа давлатлари билан биргаликда "Бир макон, бир йўл" ташаббусини ривожлантиришга ва минтақада узоқ муддатли тинчлик ва фаровонликка ҳисса қўшишга тайёр.
Круглый стол в Ташкенте "Россия и Китай: опыт и перспективы для Евразии"
© Sputnik / Альмир Гильманшин
Бундай учрашувлар мамлакатлар ўртасида янги кесишиш нуқталарини топиш, ҳамкорлик намунасини кўрсатиш учун имкониятдир. Россия ва Хитой ҳамкорлиги Марказий Осиё учун санкциялар босими эмас, балки инфратузилма, инвестициялар ва ўзаро манфаатли иқтисодий алоқаларга таянган ривожланиш моделини таклиф этмоқда.
