https://sputniknews.uz/20260427/tashkent-zilzila-ilm-fan-saboq-57167721.html
1966 йилги Тошкент зилзиласи: фожиа қандай қилиб илм-фан учун сабоқ бўлган?
1966 йилги Тошкент зилзиласи: фожиа қандай қилиб илм-фан учун сабоқ бўлган?
Sputnik Ўзбекистон
1966 йилги Тошкент зилзиласини ўрганиш СССРда сейсмология ривожига туртки берди. Ўша пайтда тўпланган маълумотлар радон мониторинги, сейсмик моделлар ва ишончли бинолар лойиҳасига асос бўлгани айтилди.
2026-04-27T10:32+0500
2026-04-27T10:32+0500
2026-04-27T10:47+0500
зилзила
тошкент
ўзбекистон фанлар академияси
ссср
ўзбекистон
аналитика
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07e7/04/19/34238202_0:0:2051:1154_1920x0_80_0_0_3e2d46539253b9d786d890bc83d3441d.jpg
ТОШКЕНТ, 27 апр — Sputnik. 60 йил аввал, 1966 йил 26 апрелда содир бўлган Тошкент зилзиласини ўрганиш СССРда сейсмология ривожига катта туртки берди. Ўша пайтда олинган илмий маълумотлар кейинчалик янада ишончли биноларни лойиҳалаш имконини берган, деб хабар қилди РИА Новостига Ўзбекистон Фанлар академияси Сейсмология институти.Ҳалокатли ер силкиниши Тошкентда 1966 йил 26 апрель куни маҳаллий вақт билан соат 05:23 да содир бўлган. Зилзила оқибатида шаҳарнинг марказий қисми деярли бутунлай вайрон бўлди. 36 мингдан ортиқ турар жой ва жамоат бинолари тўлиқ ёки қисман вайрон бўлган. 78 мингдан ортиқ оила — 300 мингдан зиёд киши бошпанасиз қолган.Хусусан, айнан Тошкентда радонни мониторинг қилиш усули ривожланди. Олимлар зилзилалар олдидан ер ости сувларида ушбу газ концентрацияси ўзгаришини аниқлашди. Агар 1960 йилларда таҳлиллар қўлда ўтказилган бўлса, бугунги кунда мазкур тизимлар автоматик тарзда ишлайди: датчиклар реал вақт режимида ҳар қандай аномалияни қайд этади.Тошкент зилзиласининг кейинги таҳлили олимларга ер силкиниши ўчоқлари шаклланадиган зоналарнинг сейсмогеодинамик моделини ишлаб чиқиш имконини ҳам берди.Ҳалокат Совет Иттифоқи халқлари бирдамлигининг рамзларидан бирига ҳам айланди. Деярли уч йил ичида мамлакатнинг турли ҳудудларидан келган қурувчилар Тошкентни қайта тиклашда иштирок этди. Шу қисқа даврда Ўзбекистон пойтахтида бир миллион квадрат метрдан зиёд уй-жой қурилди.
https://sputniknews.uz/20260426/tashkent-zilzila-xotiralar-57152785.html
ўзбекистон
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Янгиликлар
uz_UZ
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Ўзбекистон
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
зилзила, тошкент, ўзбекистон фанлар академияси , ссср, ўзбекистон, аналитика
зилзила, тошкент, ўзбекистон фанлар академияси , ссср, ўзбекистон, аналитика
1966 йилги Тошкент зилзиласи: фожиа қандай қилиб илм-фан учун сабоқ бўлган?
10:32 27.04.2026 (янгиланди: 10:47 27.04.2026) 1966 йилги Тошкент зилзиласи СССРда сейсмология ривожига туртки бергани ва биноларни ишончли лойиҳалашга сабоқ бўлган.
ТОШКЕНТ, 27 апр — Sputnik. 60 йил аввал, 1966 йил 26 апрелда содир бўлган Тошкент зилзиласини ўрганиш СССРда сейсмология ривожига катта туртки берди. Ўша пайтда олинган илмий маълумотлар кейинчалик янада ишончли биноларни лойиҳалаш имконини берган, деб
хабар қилди РИА Новостига Ўзбекистон Фанлар академияси Сейсмология институти.
Ҳалокатли ер силкиниши Тошкентда 1966 йил 26 апрель куни маҳаллий вақт билан соат 05:23 да содир бўлган. Зилзила оқибатида шаҳарнинг марказий қисми деярли бутунлай вайрон бўлди. 36 мингдан ортиқ турар жой ва жамоат бинолари тўлиқ ёки қисман вайрон бўлган. 78 мингдан ортиқ оила — 300 мингдан зиёд киши бошпанасиз қолган.
“Зилзила, аслида, СССРда сейсмологиянинг ривожланишига туртки бўлди. Ўша йилнинг октябрь ойида Ўзбекистон Фанлар академияси қошида Сейсмология институти ташкил этилди. Тошкент ер силкинишларини ўрганиш ва башорат қилишнинг илғор усуллари учун синов полигонига айланди”, — дейилади институт хабарида.
Хусусан, айнан Тошкентда радонни мониторинг қилиш усули ривожланди. Олимлар зилзилалар олдидан ер ости сувларида ушбу газ концентрацияси ўзгаришини аниқлашди. Агар 1960 йилларда таҳлиллар қўлда ўтказилган бўлса, бугунги кунда мазкур тизимлар автоматик тарзда ишлайди: датчиклар реал вақт режимида ҳар қандай аномалияни қайд этади.
Тошкент зилзиласининг кейинги таҳлили олимларга ер силкиниши ўчоқлари шаклланадиган зоналарнинг сейсмогеодинамик моделини ишлаб чиқиш имконини ҳам берди.
“Технологик тараққиётга қарамай, фан ҳали ҳам келажакдаги зилзиланинг вақти, жойи ва кучини аниқ башорат қила олмайди. Бироқ Тошкентда тўпланган маълумотлар биноларни янада ишончли лойиҳалашга ўтиш имконини берди”, — дея қўшимча қилди институт.
Ҳалокат Совет Иттифоқи халқлари бирдамлигининг рамзларидан бирига ҳам айланди. Деярли уч йил ичида мамлакатнинг турли ҳудудларидан келган қурувчилар Тошкентни қайта тиклашда иштирок этди. Шу қисқа даврда Ўзбекистон пойтахтида бир миллион квадрат метрдан зиёд уй-жой қурилди.
