ТОШКЕНТ, 27 мар – Sputnik. Қозоғистоннинг Чимкент шаҳрида Евроосиё ҳукуматлараро кенгаши йиғилиши кенгайтирилган таркибда бўлиб ўтди. Унда ташкилот ҳузурида кузатувчи давлат сифатида Ўзбекистон бош вазири Абдулла Арипов иштирок этди ва ЕОИИ ва мамлакат ҳамкорлигининг қатор йўналишларига тўхталди.
"Ўзбекистон Евроосиё иқтисодий иттифоқи мамлакатлари, стратегик ва табиий ҳамкорларимиз билан ўзаро манфаатли ҳамкорликни чуқурлаштиришни ният қилган. Сўнгги йилларда ўзаро савдо ҳажми сезиларли даражада ошди, саноат, қишлоқ хўжалиги, транспорт ва рақамли иқтисодиётда кооперация кенгаймоқда. Хусусан, ўтган йил якунларига кўра Ўзбекистоннинг бирлашма давлатлари билан ташқи савдо айланмаси 25 фоизга ўсиб, 20 млрд доллардан ошди. ЕОИИ давлатларининг мамлакатимизнинг умумий савдо айланмасидаги улуши қарийб 25 фоизга етди, Ўзбекистон экспортининг қарийб 30 фоизи иттифоқ давлатлари бозорларига йўналтирилмоқда”, - деди Арипов ўз нутқи аввалида.
Бош вазирнинг сўзларига кўра, уч йиллик тадбирлар режасини амалга ошириш доирасида Евроосиё иқтисодий комиссияси (ЕИК) билан қўшма ишчи гуруҳ форматида ҳамкорлик йўлга қўйилди.
Арипов унинг навбатдаги бешинчи мажлисини Тошкентда ўтказишни ва бир қатор қўшма ҳужжатларни, жумладан, божхона чегаралари орқали олиб ўтилаётган товарлар ва транспорт воситалари тўғрисида маълумот алмашиш тўғрисидаги битим ҳамда Ўзбекистоннинг тармоқ дастурлари, бирлашманинг дастурий лойиҳаларида кузатувчи мақомида тўлиқ расмий амалий иштирокини муҳокама қилишни таклиф этди.
Унинг таъкидлашича, Евроосиё тараққиёт банкининг Ўзбекистонда очиш тўғрисидаги битимнинг имзоланиши ҳамкорликни мустаҳкамлашнинг яна бир муҳим босқичи бўлди.
“Яқин келажакда инфратузилма, энергетика, металлургия, кимё ва бошқа соҳаларда илгари келишилган лойиҳаларни молиялаштиришни, шунингдек, кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлашни таклиф этамиз”, - деди Арипов.
Бош вазир мамлакат президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Евроосиё иқтисодий кенгаши мажлисларида эълон қилинган ташаббусларини амалга ошириш мақсадида қўшма саъй-ҳаракатларни қуйидаги йўналишларга қаратиш мақсадга мувофиқ деб ҳисоблашини билдирди:
Биринчидан, асосий вазифа савдо тўсиқларини босқичма-босқич бартараф этиш бўлиб қолмоқда. Бунга техник тартибга солиш, санитария, фитосанитария ва ветеринария талабларини яқинлаштириш ҳамда ортиқча тартиб-тамойилларни бартараф этиш бўйича амалий ҳамкорлик ёрдам беради. Биз озиқ-овқат маҳсулотларини, жумладан, ҳайвонот маҳсулотларини етказиб берувчиларнинг аризаларини кўриб чиқишни тезлаштиришни қўллаб-қувватлаймиз. Юзага келаётган масалаларни тезкор кўриб чиқиш учун тариф ва тарифсиз тўсиқлар бўйича Ўзбекистон – ЕОИИ қўшма мувофиқлаштирувчи гуруҳининг фаолиятини бошлаш зарур.
Иккинчидан, барқарор ишлаб чиқариш занжирларини шакллантириш, маҳсулотларни маҳаллийлаштириш, технологияларни бериш ва ташқи бозорларга биргаликда кириш мақсадида саноат кооперацияси ва инвестиция шериклигини ривожлантиришга алоҳида аҳамият берамиз. Шу муносабат билан машинасозлик, энергетика, агросаноат мажмуаси, кимё саноати ва бошқа соҳалардаги устувор лойиҳалар рўйхатини биргаликда шакллантириш муҳимдир.
“Ушбу масалаларни Тошкентда апрелда бўлиб ўтадиган “Иннопром. Марказий Осиё” халқаро кўргазмасида батафсил муҳокама қилишни таклиф этамиз. Биз барча ҳамкорларимизни саноат кооперациясини кенгайтириш ва қўшма лойиҳаларни илгари суришга ёрдам берадиган бўлажак тадбирларда фаол иштирок этишга таклиф қиламиз”, - деди Арипов.
Учинчидан, рақамли технологиялар соҳасидаги ўзаро таъсирни кучайтириш муҳим деб ҳисоблаймиз. Биз ЕИК билан биргаликда рақамли платформаларни, жумладан, электрон тижорат, рақамли маркалаш ва товарларни кузатиш бўйича йўл харитасини тайёрлаш бўйича ишларни фаоллаштиришни таклиф этамиз. Биз божхона маъмуриятини рақамлаштириш, тўлиқ маълумот алмашишни бошлаш ва Евроосиё транспорт йўлаклари доирасида юк ташишнинг узлуксиз моделига ўтишни алоҳида устувор вазифа сифатида кўрамиз.
Тўртинчидан, Ўзбекистон иттифоқнинг биотиббиёт, янги материаллар, агротехнологиялар, энергетика ва робототехника соҳаларидаги технологик платформаларига уланишдан манфаатдор.
Бешинчидан, туризм соҳасида ўзаро ҳамкорликни ривожлантириш истиқболли деб ҳисоблаймиз. Биз ушбу соҳада интеграциялашган ахборот ресурсини шакллантиришга уланишга тайёрмиз, бу бизнинг мамлакатларимизнинг сайёҳлик маҳсулотларини бирлаштиришга имкон беради.
Тадбирда ЕОИИга аъзо мамлакатлар вакиллари – Арманистон бош вазири ўринбосари, Беларусь, Қозоғистон, Қирғизистон ва Россия бош вазирлари, кузатувчи давлатлардан Эроннинг Қозоғистондаги элчиси, Куба бош вазири ўринбосари ҳам иштирок этди. Шунингдек, йиғилишда таклиф этилган мамлакат – Тожикистон бош вазири ҳам иштирок этди.
ЕОИИ
Евроосиё иқтисодий иттифоқи (ЕОИИ) - 2015 йил 1 январдан фаолият юритиб келаётган халқаро иқтисодий бирлашма. Иттифоққа ҳозир Россия, Арманистон, Беларусь, Қозоғистон ва Қирғизистон аъзодир. Ўзбекистон 2020 йилда ЕОИИда кузатувчи мақомини олди. Молдова, Куба, Эрон ҳам кузатувчи мақомига эга.