Мис нархи: Марказий Осиёдаги энг йирик мис бойитиш фабрикаси қандай ишламоқда?
© Sputnik
Oбуна бўлиш
Эксклюзив
ОКМКнинг 3-мис бойитиш фабрикаси лойиҳавий қувватига чиққандан сўнг мис рудасини қайта ишлаш ва мис концентратини ишлаб чиқариш бўйича Марказий Осиёдаги энг йирик корхонага айланади.
Олмалиқ кон-металлургия комбинатининг (ОКМК) 3-мис бойитиш фабрикаси (3-МБФ) Ўзбекистондаги энг йирик саноат ва инвестиция лойиҳаларидан биридир.
Қиймати 2 млрд доллардан ортиқ бўлган ушбу корхона “Ёшлик-1” кони маъданини қайта ишлайди. Фабрика 2021 йилда қурила бошланиб, 2026 йилнинг март ойида ишга туширилган. 196 гектар майдонни эгаллайдиган корхона йилига 60 млн тонна маъданни қайта ишлашга мўлжалланган.
“Фабрикамиз лойиҳавий қувватга эришганидан сўнг Марказий Осиёда мис рудасини қайта ишлаш ва мис концентратини ишлаб чиқариш бўйича энг йирик корхонага айланади”, — дейди 3-МБФ майдалаш ва флотация цехи бошлиғининг ўринбосари Назокат Аҳмедова.
Технологик жараён “Ёшлик-1” конининг ўзидаёқ бошланади. Бу ерда майдалашнинг биринчи босқичи жойлашган бўлиб, ундан кейин руда тўрт километр узунликдаги конвейер орқали йирик майдаланган руда омборига етказилади.
“Фабрикада майдалашнинг уч босқичи мавжуд. Биринчи босқичдан сўнг руда йирик майдаланган руда омбори (ЙМРО)га ташилади ва кейин қайта ишлашнинг навбатдаги босқичларига ўтади”, — дея тушунтирди 3-МБФ ишлаб чиқариш-техник бўлими муҳандис-технологи Достон Жўраев.
Майдаланган руда сараланиб, туйилгач, флотацияга юборилади. Натижада мис концентрати ҳосил бўлади ва ундан мис эритиш заводида мис, кумуш, олтин ҳамда бошқа қимматбаҳо ва рангли металлар ажратиб олинади.
Корхонадаги ишлаб чиқариш жараёнлари рақамли тизимлар орқали бошқарилади. Мутахассислар марказий диспетчерлик хонасидан туриб, майдалашдан то тайёр маҳсулот олингунича бўлган бутун циклни назорат қилиб боради.
“Оператор иш параметрларини белгилайди. Автоматика эса конвейерлар ва майдалагичлар тезлигини ўзи бошқаради, флотациядаги сатҳларни бир меъёрда сақлайди ва реагентларни доимий равишда меъёрлайди”, — деди 3-мис бойитиш фабрикаси Технологик жараёнларни автоматлаштириш бўлими муҳандис-дастурчиси Александр Сан.
Унинг сўзларига кўра, рақамли ечимлар ишлаб чиқариш самарадорлигини оширишга ва юзага келиши мумкин бўлган носозликларнинг олдини олишга ёрдам беради.
3-МБФ — бу бутун бир ишлаб чиқариш цехлари ва ёрдамчи хизматлар мажмуаси. Асосий бўлинмалардан бири руда тайёрлаш корпуси ҳисобланиб, у ерда Россиянинг “УЗТМ-КАРТЭКС” БК МЧЖ томонидан ишлаб чиқарилган 12 та тегирмон ўрнатилган.
“Бугунги кунга қадар еттита тегирмон ишга туширилди, қолганлари эса созланмоқда. Ишлар хорижий компаниялар мутаҳассислари ва ОКМК вакиллари билан ҳамкорликда олиб боришмоқда”, — дейди Назокат Аҳмедова.
Фабрикани қуриш ва жиҳозлашда хорижий ҳамкорлар иштирок этган. Жумладан, Россиянинг “УЗТМ-КАРТЭКС” компанияси ушбу лойиҳа учун махсус ишлаб чиқилган майдалагичлар, таъминлагичлар, конвеер ускуналари, ғалвирлар ва тегирмонларни етказиб берди.
3-МБФ нафақат йирик саноат объектига айланди, балки бу ерда юзлаб ёш мутахассислар ҳам иш билан таъминланди.
3-мис бойитиш фабрикаси ишлаб чиқариш-техник бўлимининг етакчи муҳандис-технологи сўзларига кўра, қурилиш даврида уч мингдан ортиқ иш ўрни яратилган, бугунги кунда эса бу ерда икки мингга яқин киши ишламоқда.
“Ходимларнинг 80-90 фоизини Миллий тадқиқот технологик университети (МИСИС)нинг Олмалиқ филиали ва Олмалиқ давлат техника институти битирувчилари бўлган ёш мутахассислар ташкил этади. Кўпчилик бизга амалиётга келиб, кейин шу ерда ишлашга қолади”, — дея қўшимча қилди Назокат Аҳмедова.
3-МБФ тўлиқ ишга тушгач, Марказий Осиёдаги энг йирик мис бойитиш фабрикасига айланади, “Ёшлик-1” конини ўзлаштириш эса Ўзбекистон тоғ-кон металлургия саноати ривожида янги босқични бошлаб беради.
