Palantir Кремлнинг ҳақлигини тасдиқлади — Суверенитет энг муҳим омил
© Изображение сгенерировано ИИ
Oбуна бўлиш
Сунъий интеллект соҳасидаги суверенитетингиз — сизнинг келажагингизни белгилайди.
ТОШКЕНТ, 3 июл — Sputnik, Александр Каменев. Сунъий интеллект атрофидаги барча мунозараларнинг битта қизиқарли хусусияти бор. Кўпчилик қайси модель ақллироқ, қайси бири каттароқ контекст ойнасига эга ёки кимнинг нейрон тармоғи тезроқ код ёзиши ҳақида баҳслашади.
Машҳур ва ҳатто бироз қўрқинчли Palantir корпорациясини эса бу саволлар мутлақо қизиқтирмаган кўринади.
Компаниянинг янги манифести бошқа мавзуга қаратилган. Унда СИ турли моделлари рақобати деярли тилга олинмайди. Бунинг ўрнига, Палантир сунъий интеллектни на иқтисодий рақобатбардошлик, на миллий хавфсизлик таъминланмайдиган инфратузилма сифатида кўришни таклиф қилади.
Диққат моделларга эмас, балки маълумотларга қаратилган: "Маълумотлар сизнинг хазинангиз. Уни бировга берсангиз — сиз ҳамма нарсани хавф остига қўясиз", дейилади манифестда.
Сунъий интеллект ривожланаётган дунёда Палантир учун суверенитет амал қилиниши керак бўлган асосий ва энг муҳим тамойилга айланиб бормоқда:
"Сунъий интеллект соҳасидаги суверенитетингиз — сизнинг келажагингизни белгилайди. Суверенитетсиз бошқа танлов йўқ. Ундан воз кечинг, шунда бошқалар сиз учун қарор қабул қилади. Ва улар сизнинг эмас, ўз манфаатларингиз учун ҳаракат қилишади."
Сўнгги бир неча йил ичида компаниялар СИ дан оддий усулда фойдаланиб келмоқдалар: маълумотлар ташқи булут хизматларига юборилади, модель сўровни қайта ишлайди ва натижани қайтаради. Бу ёндашув стандартга айланди.
Палантирнинг фикрича, асосий стратегик қийинчилик айнан шу ерда юзага келади.
Маълумотлар энди шунчаки корпоратив актив эмас ва суверенитетнинг пойдеворига айланмоқда. Муҳим маълумотлар ташкилот ёки мамлакат чегараларидан ташқарида доимий равишда қайта ишланганда, қулайлик билан бирга қарамлик ҳам пайдо бўлади.
Бу давлат идораси, банк ёки саноат компанияси бўладими, маълумотлар устидан назорат мустақиллик масаласининг бир қисмига айланади. Шунинг учун янги ҳужжат туюлганидан кўра муҳимроқ.
Бу давлат идораси, банк ёки саноат компанияси бўладими, маълумотлар устидан назорат мустақиллик масаласининг бир қисмига айланади. Шунинг учун янги ҳужжат туюлганидан кўра муҳимроқ.
Бу компаниянинг сўнгги ойлардаги иккинчи манифести. 2026 йил баҳорида Палантир технология, ҳукумат ва муҳандисларнинг роли бўйича 22 та тезисни тақдим этди, уларни ўша пайтда кўпчилик саноатнинг келажаги ҳақидаги фалсафий баёнот сифатида қабул қилган. Энди бу кенгроқ концепциянинг фақат биринчи қисми эканлиги аён бўлди.
Янги ҳужжат бу йўналишни давом эттиради, аммо бошқача урғу билан: биринчи манифест технология нима учун замонавий давлатлар кучининг асосига айланаётганини тушунтирган бўлса, иккинчиси бу кучни сақлаб қолиш учун аниқ нимани бошқариш кераклигини аниқлайди.
Компаниянинг жавоби бир хил: маълумотлар, кейин ҳисоблаш кучи, моделлар ва улар фаолият юритадиган инфратузилма. Бир қарашда, бу аниқ кўриниши мумкин, аммо бунинг ортида чуқурроқ мантиқ бор.
Палантир сунъий интеллектни ташқи провайдердан ижарага олиш мумкин бўлган хизмат сифатидаги ғоядан воз кечишни таклиф қилади. Агар энг қимматли маълумотлар ўз тармоғидан ташқарида жойлашган бўлса, ҳақиқий суверенитет бўлиши мумкин эмас.
Шунинг учун, манифестда маълумотлар устидан тўлиқ назорат қилиш зарурлиги бир неча бор таъкидланган - нафақат қонуний, балки техник жиҳатдан ҳам. Булутли провайдер билан шартнома имзолашнинг ўзи етарли эмас: маълумотлар, моделлар ва инфратузилма ташқи қарамлик манбаига айланмаслиги жуда муҳимдир.
Манифестонинг мантиғини кенгайтириб, технологик компаниялар энди шунчаки дастурий таъминот провайдерлари эмас. Улар мамлакатлар ва йирик ташкилотларнинг технологик мустақилликни сақлаб қолиш қобилияти бевосита боғлиқ бўлган муҳим инфратузилмани яратувчиларига айланмоқда.
Шу билан бирга, давлат асосий сиёсий актёр бўлиб қолмоқда. Аммо унинг мустақиллиги тобора кўпроқ ўз маълумотлари, ўз СИ инфратузилмаси ва уни қўллаб-қувватлашга қодир компаниялар билан белгиланади.
Гап афзалликларни тўплаш ҳақида. Агар маълумотлар ташқи тизимлар томонидан ишлатилса, ташкилот нафақат маълумотни, балки ўз интеллектуал капиталини яратиш қобилиятини ҳам йўқотади.
Аслида, ушбу матнда янги турдаги технологик қарамлик қандай шаклланаётгани тасвирланган: маълумотлар, инфратузилма ва алгоритмлар орқали, бу келгуси йилларда давлатлар ва компанияларнинг барқарорлигини белгилайди.
Палантир шу тариқа ўз позициясини ўзгартирмоқда. Компания энди дастурий таъминот ҳақида эмас, балки технология саноатининг 21-аср стратегик инфратузилмасини яратувчиси сифатидаги роли ҳақида гапирмоқда.
Ва агар бу мантиқ тўғри бўлса, яқин келажакдаги асосий савол "Қайси модель яхшироқ?" бўлмайди. лекин "Маълумотлар қаерда, уни ким бошқаради ва ундан ким фойда кўради?"
