Эрон Қуролли Кучлари Ҳормуз бўғози устидан ҳарбий назоратни тиклади

ТОШКЕНТ, 18 апр — Sputnik. Эрон қуролли кучлари АҚШ блокадаси туфайли Ҳормуз бўғози устидан ҳарбий назоратни тиклади, деди Эрон ҳарбий қўмондонлигининг Хатам ал-Анбия марказий штаби вакили Иброҳим Зулфағарий.

Жума куни Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Арақчи Ливанда эришилган сулҳга жавобан, 8 апрел куни эълон қилинган сулҳ тугагунига қадар Ҳормуз бўғози барча тижорат кемалари учун тўлиқ очиқ эканлигини эълон қилган эди.

Лекин АҚШ президенти Доналд Трамп Ҳормуз бўғози очилганига қарамай, Теҳрон билан келишув тўлиқ амалга оширилмагунга қадар, Эрон денгиз портларининг блокадаси сақланиб қолишини айтди.

"Эрон Ислом Республикаси, аввал тузилган келишувларга мувофиқ, бир қатор савдо кемалари ва нефть танкерларининг Ҳормуз бўғози орқали бошқариладиган ўтишига ихтиёрий равишда розилик берди. Афсуски, Қўшма Штатлар... талончилик ва денгиз қароқчилиги билан шуғулланишда давом этмоқда ва буни блокада деб атамоқда. Шу сабабли, Ҳормуз бўғози устидан назорат тикланди ва бу стратегик бўғоз қуролли кучлар бошқаруви ва эҳтиёткорлик билан назорати остида", дейилади Эрон давлат телерадиокомпанияси томонидан келтирилган баёнотда.

Золфағарий шунингдек, Ҳормуз бўғози устидан назорат Қўшма Штатлар кемаларнинг Эрон портларига ва ундан эркин ўтишига рухсат бермагунча сақланиб қолишини айтди.

40 кунлик уруш

АҚШ ва Исроил 28 февраль куни Эронга тажовузкор ҳужум бошлаганидан сўнг Эрон раҳбарияти Ҳўрмуз бўғозини ёпиқ деб эълон қилган ва фақат айрим давлатлар кемалари ундан ўтказилишини маълум қилган эди.

Ҳарбий ҳаракатлар 40 кун давом этди. Эрон томонидан 3000 мингга яқин қурбонлар, кўплаб вайронагарчиликлар содир бўлди. АҚШнинг Яқин Шарқ ҳудудидаги 13та ҳарбий базалари ва Исроил ҳарбий ва инфратузилма объектлари Эрон зарбасига учради.

8 апрель куни АҚШ Эроннинг 10та шартдан иборат тинчлик сулҳини булажак музокаралар асоси сифатида қабул қилишини айтиб икки ҳафталик сулҳ эълон қилди. Ҳафта охирида Покистонда АҚШ ва Эрон делегациялари орасида бўлиб ўтган музокаралар натижа бермади. АҚШ Эронга қўшимча талаблар қўйди, Эрон эса уларни қабул қилмади.

Шундан сўнг 13 апрель куни Трамп Ҳормуз бўғозининг ташқи томонидан ўз ҳарбий кемаларини жойлаштириб, Эрон портларига кирадиган ва чиқадиган барча денгиз транспортини блокировка қилишни эълон қилди.

Эрон буни "уруш ҳаракати" деб баҳолашини айтиб жавоб чоралари кўришга ваъда берди. Жумладан, Эрон иттифоқчилари бўлган Ямандаги хутийлар орқали Қизил денгиздан чиқадиган Боб ал-Мандеб бўғозини ҳам тўсиб қўйиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди.

Ҳўрмуз бўғози орқали дунё нефти, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган газ таъминотининг тахминан 20-25% фоизини ўтади. Ундан ташқари қишлоқ хўжалиги учун зарур ўғитлар, микроэлектроника учун зарур гелийнинг ҳам сезиларли қисми ушбу бўғоздан ўтади.